Reizigersdiarree: symptomen, behandeling en wat je mee moet nemen op reis

Reizigersdiarree is de meest voorkomende gezondheidsklacht tijdens reizen naar (sub)tropische landen. Vooral in delen van Afrika, Azië en Latijns-Amerika krijgen veel reizigers ermee te maken.

De klachten ontstaan meestal door besmet voedsel of drinkwater en kunnen variëren van mild tot ernstig. In de meeste gevallen gaat het vanzelf over, maar uitdroging kan een serieus risico zijn, vooral bij jonge kinderen, ouderen en zwangeren.

Op de overzichtspagina over tropische ziekten lees je meer over andere infecties die reizigers kunnen oplopen.

Wat is reizigersdiarree?

Reizigersdiarree is diarree die ontstaat tijdens of kort na een verblijf in landen met een andere hygiënestandaard dan men gewend is. De aandoening wordt meestal veroorzaakt door bacteriën, maar kan ook ontstaan door virussen of parasieten.

De meest voorkomende verwekkers zijn:

• Bacteriën (zoals Escherichia coli, Campylobacter, Shigella)
• Virussen (zoals norovirus of rotavirus)
• Parasieten (zoals Giardia lamblia of Entamoeba histolytica)

Hoe raak je besmet?

Besmetting vindt plaats via de zogenoemde fecaal-orale route. Dat betekent dat ziekteverwekkers via de mond het lichaam binnenkomen.

Veelvoorkomende bronnen zijn:

• Kraanwater dat niet veilig is om te drinken.
• IJsblokjes gemaakt van kraanwater.
• Ongekookt of onvoldoende verhit voedsel.
• Rauwe groenten of ongeschild fruit.
• Eten van straatkraampjes.
• Onvoldoende handhygiëne.

Besmet water is een van de belangrijkste oorzaken van reizigersdiarree, lees ook of kraanwater veilig is op reis.

Klachten

De klachten ontstaan meestal binnen enkele uren tot enkele dagen na besmetting.

Veelvoorkomende symptomen zijn:

• Meerdere keren waterdunne ontlasting per dag
• Buikkrampen
• Misselijkheid of braken
• Verminderde eetlust
• Lichte koorts/verhoging

Bij ernstigere vormen kunnen ook optreden:

• Hoge koorts
• Bloed of slijm bij de ontlasting
• Hevige buikpijn
• Uitdrogingsverschijnselen

👉 Wanneer is koorts na een tropische reis gevaarlijk?

Hoe lang duurt reizigersdiarree?

Bij de meeste mensen verdwijnen de klachten binnen 3 tot 5 dagen vanzelf.

Wanneer diarree langer aanhoudt dan:

• Langer dan 7 dagen → kan wijzen op een parasitaire infectie
• Langer dan 14 dagen → altijd medische beoordeling nodig

Blijft de diarree langer dan twee weken aanhouden? Lees meer over aanhoudende diarree na een tropische reis.

Wat kun je zelf doen bij reizigersdiarree?

Blijf voldoende drinken (belangrijkste stap)

Het grootste gevaar bij diarree is uitdroging.

Aanbevolen dranken zijn:

• ORS (orale rehydratiezouten)
• Water
• Thee zonder suiker
• Heldere bouillon

Tip: kleine, frequente slokjes zijn beter te verdragen dan grote hoeveelheden tegelijk.

Voeding

Tijdens diarree is lichte voeding aan te raden zoals: toast of crackers, witte rijst, banaan, appelmoes. Vermijd tijdelijk: alcohol, vet of gekruid eten en melkproducten.

Medicatie bij reizigersdiarree

ORS (orale rehydratiezouten)

ORS vormt de basisbehandeling en is vooral belangrijk om uitdroging te voorkomen. ORS is vooral belangrijk bij: kinderen, ouderen, zwangeren en tekenen van uitdroging. ORS stopt de diarree niet, maar voorkomt uitdroging en complicaties.

👉 Lees hier meer over hoe en wanneer je ORS gebruikt bij diarree op reis.

Loperamide

Loperamide kan worden gebruikt bij hinderlijke diarree en tijdens lange reizen (bus, vliegtuig). Niet gebruiken bij koorts of bij bloed/slijm bij de ontlasting.

👉 Lees hier meer over hoe je loperamide op reis gebruikt.

Antibiotica

Antibiotica zijn niet standaard nodig. Ze worden soms voorgeschreven bij: ernstige diarree, hoge koorts, bloederige diarree of voor kwetsbare reizigers. Een arts bepaalt of dit zinvol is. Zelf starten met antibiotica zonder medisch advies wordt afgeraden.

Wanneer contact opnemen met een arts?

Neem altijd contact op bij:

• Hoge koorts
• Bloed of slijm bij de ontlasting
• Ernstige buikpijn
• Uitdrogingsverschijnselen
• Diarree langer dan 3 dagen aanhoudt én gepaard gaat met koorts, bloed/slijm of uitdroging
• Diarree bij jonge kinderen of ouderen
• Klachten na terugkeer uit de tropen

👉 Bekijk ook wat je het beste kunt meenemen in een reisapotheek.

Kun je reizigersdiarree voorkomen?

Hoewel reizigersdiarree nooit volledig te voorkomen is, kan het risico aanzienlijk worden verminderd.

Belangrijke preventieve maatregelen

• Drink alleen water uit flessen (ook bij tandenpoetsen).
• Vermijd ijsblokjes.
• Eet alleen goed doorbakken of gekookt voedsel.
• Schil fruit zelf.
• Vermijd rauwe groenten en salades.
• Was regelmatig je handen of gebruik handalcohol.

Het bekende advies blijft gelden:

Cook it, boil it, peel it — or forget it.

Reizigersdiarree na thuiskomst

Houdt diarree aan na terugkeer uit het buitenland, dan is aanvullend onderzoek soms nodig. Hierbij kan ontlasting worden onderzocht op parasieten of bacteriën.

Neem bij aanhoudende klachten altijd contact op met de huisarts.

Veelgestelde vragen over reizigersdiarree

Samenvatting

• Reizigersdiarree is de meest voorkomende reisgerelateerde aandoening.
• De oorzaak is meestal besmet voedsel of drinkwater.
• ORS is de belangrijkste behandeling en helpt uitdroging te voorkomen.
• Antibiotica zijn zelden nodig.
• Preventie blijft essentieel.

Bronnen

• Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR)
• RIVM – Reizigersdiarree
• WHO – Travellers’ diarrhoea