Zwanger op reis: wat moet je weten?

Ben je zwanger of ben je van plan zwanger te worden? Reizen tijdens de zwangerschap is voor veel vrouwen goed mogelijk, maar vraagt om extra aandacht en voorbereiding. Veranderingen in het lichaam, beperkte vaccinatiemogelijkheden en een verhoogd risico op bepaalde infectieziekten maken het belangrijk om goed geïnformeerd op reis te gaan. Laat je goed informeren zodat je voor jezelf kunt afwegen of de risico’s opwegen tegen het maken van de (geplande) reis.

Op deze pagina lees je waar je rekening mee moet houden als je zwanger bent en wilt reizen, welke gezondheidsrisico’s kunnen spelen en wanneer het verstandig is om medisch advies in te winnen.

Inhoudsopgave

Is reizen tijdens de zwangerschap veilig?

In het algemeen is reizen tijdens een ongecompliceerde zwangerschap mogelijk, vooral in het tweede trimester. Dit is vaak de periode waarin zwangerschapsklachten minder aanwezig zijn en de kans op problemen het kleinst is.

Toch is iedere zwangerschap anders. De veiligheid van reizen hangt onder andere af van:

  • De duur van de zwangerschap
  • Eventuele medische complicaties
  • De bestemming
  • Het type reis (bijvoorbeeld vliegreis, verre reis, backpacken)

Bespreek reisplannen daarom altijd vooraf met een zorgverlener.

Beste periode om te reizen tijdens de zwangerschap

Voor veel zwangeren is het tweede trimester (ongeveer week 14 tot 28) de meest geschikte periode om te reizen. In deze fase zijn zwangerschapsklachten vaak verminderd en is het risico op complicaties doorgaans lager dan in het eerste en derde trimester.

Dit verschilt echter per persoon. Overleg daarom altijd met een zorgverlener voordat je reisplannen maakt of op reis gaat.

Wanneer kun je beter niet reizen?

In sommige situaties wordt reizen afgeraden of is extra voorzichtigheid nodig op basis van persoonlijke medische omstandigheden. Dit kan het geval zijn bij:

  • Zwangerschapscomplicaties
  • Verhoogd risico op vroeggeboorte
  • Meerlingzwangerschap
  • Eerdere complicaties tijdens een vorige zwangerschap

Ook reizen naar gebieden met beperkte medische voorzieningen kan extra risico’s met zich meebrengen.

Wanneer wordt reizen tijdens de zwangerschap afgeraden?

In sommige situaties wordt het afgeraden om tijdens de zwangerschap te reizen, met name naar bepaalde bestemmingen. Dit geldt vooral wanneer er een verhoogd risico is op infectieziekten waarvoor geen veilige of passende preventieve maatregelen mogelijk zijn tijdens de zwangerschap.

Reizen kan onder andere worden afgeraden bij:

  • Bestemmingen met een hoog risico op malaria, vanwege het verhoogde risico op complicaties zoals miskraam/zwangerschapsverlies en vroeggeboorte bij een infectie met malaria. Hoewel sommige vormen van malariaprofylaxe tijdens de zwangerschap gebruikt kunnen worden, wordt reizen naar hoogrisicogebieden in het algemeen afgeraden.
  • Landen of regio’s waar gele koorts voorkomt en waar een vaccinatie verplicht of sterk aanbevolen is voor toegang, terwijl dit vaccin tijdens de zwangerschap meestal wordt ontraden.
  • Gebieden waar het Zika-virus voorkomt, vanwege mogelijke gevolgen voor het ongeboren kind.
  • Bestemmingen met beperkte medische voorzieningen, met name bij een gevorderde zwangerschap of wanneer snelle medische zorg moeilijk toegankelijk is.

Of reizen verantwoord is, hangt altijd af van de persoonlijke situatie, de zwangerschapsduur en de exacte reisbestemming. Overleg daarom altijd met een gespecialiseerd reizigersadviescentrum voordat je een reis boekt.

Vaccinaties en zwangerschap

Tijdens de zwangerschap mogen niet alle vaccinaties worden toegediend. Sommige vaccins bevatten levende verzwakte virussen en worden daarom afgeraden.

Welke vaccinaties wel of niet mogelijk zijn, hangt af van:

  • De zwangerschapsduur
  • Het type vaccin
  • De reisbestemming

Een gespecialiseerd vaccinatiecentrum of arts kan beoordelen welke vaccinaties veilig zijn en of uitstel van de reis wordt geadviseerd.

  • Tip: Ben je van plan zwanger te worden en ook binnenkort op reis te gaan? Laat je dan alvast van tevoren vaccineren.
  • Na een vaccinatie met bof, mazelen en rode hond (BMR) en gele koorts wordt geadviseerd een maand niet zwanger te worden.

Lees meer over vaccinaties voor reizen.

Tropische ziekten en zwangerschap

In (sub)tropische gebieden komen infectieziekten voor die tijdens de zwangerschap extra risico’s kunnen opleveren. Sommige ziekten kunnen ernstiger verlopen of gevolgen hebben voor het ongeboren kind.

Voorbeelden van tropische ziekten waarbij extra voorzichtigheid geboden is:

Het is belangrijk om vooraf te weten welke ziekten voorkomen op de bestemming en welke preventieve maatregelen mogelijk zijn. Met name het Zika-virus verdient extra aandacht tijdens de zwangerschap, omdat een infectie gevolgen kan hebben voor het ongeboren kind. Voor sommige bestemmingen wordt reizen tijdens de zwangerschap daarom afgeraden.

Lees meer over tropische ziekten bij reizigers.

Bescherming tegen muggenbeten

Muggenbeten vormen een belangrijk risico tijdens de zwangerschap, omdat verschillende infectieziekten via muggen worden overgedragen. Goede bescherming tegen muggenbeten is daarom essentieel.

Belangrijke maatregelen zijn:

  • Het dragen van bedekkende kleding, vooral in de avond en nacht
  • Het gebruik van insectenwerende middelen
  • Slapen onder een (geïmpregneerde) klamboe
  • Gebruik van airconditioning of een ventilator

Insectenwerende middelen met DEET tot 30% worden over het algemeen als veilig beschouwd tijdens de zwangerschap, mits ze volgens de gebruiksadviezen worden toegepast. Hogere concentraties verlengen vooral de werkingsduur, maar bieden geen extra bescherming tegen infecties.

Bij twijfel over het gebruik van insectenwerende middelen tijdens de zwangerschap is het verstandig medisch advies in te winnen.

Lees meer over het voorkomen van muggenbeten op reis.

Reizen met het vliegtuig tijdens de zwangerschap

Voor veel zwangeren is vliegen toegestaan tot een bepaalde zwangerschapsduur, mits er geen complicaties zijn. Bij een meerlingzwangerschap ligt deze grens lager. Luchtvaartmaatschappijen hanteren vaak eigen regels en kunnen een medische verklaring verlangen.

Let bij vliegreizen onder andere op:

  • Voldoende bewegen tijdens de vlucht
  • Het dragen van comfortabele kleding
  • Voldoende drinken

Controleer altijd vooraf de voorwaarden van de luchtvaartmaatschappij.

Reisverzekering en zwangerschap

Controleer vóór vertrek of je reisverzekering medische kosten tijdens de zwangerschap dekt. Niet alle verzekeringen vergoeden zorg in het buitenland bij zwangerschapsgerelateerde klachten, zeker bij verre reizen of een hogere zwangerschapsduur.

Wanneer medische hulp zoeken?

Tijdens of na de reis is het belangrijk alert te blijven op klachten. Neem contact op met een arts wanneer je:

  • Koorts krijgt
  • Hevige buikpijn of bloedverlies ervaart
  • Ernstige ziekteverschijnselen ontwikkelt
  • Recent in een risicogebied bent geweest
  • Alarmsymptomen die je verloskundige met je heeft besproken, deze blijven ook in het buitenland van toepassing

Geef altijd aan dat je zwanger bent en waar je bent geweest.

Samenvatting

  • Reizen tijdens de zwangerschap is vaak mogelijk, maar vraagt om extra voorbereiding
  • Niet alle vaccinaties zijn toegestaan tijdens de zwangerschap
  • Tropische ziekten, zoals zika en malaria, kunnen extra risico’s opleveren
  • Bescherming tegen muggenbeten is essentieel
  • Overleg bij twijfel altijd met een zorgverlener voordat je reisplannen maakt

Lees ook:

Bronnen

Deze pagina is samengesteld op basis van actuele richtlijnen en informatie van onder andere:

  • RIVM – Reizen en zwangerschap
  • RIVM – Reizigersgeneeskunde
  • LCR – Richtlijnen reizigersadvisering
  • WHO – International Travel and Health
  • CDC – Pregnancy and travel